Jest to chyba jeden z najczęstszych problemów młodych grafików. Wiele osób, właśnie przez złe dobranie kroju pisma, „niszczy” swoje projekty, bo choćby cała reszta była naprawdę genialna – nieodpowiednia czcionka może wszystko zniweczyć. Na temat typografii powstało wiele książek. Jest to jedno z najważniejszych zagadnień podczas projektowania, a problem dobrania odpowiedniej czcionki do projektu nie jest wcale trywialny. Przedstawiam wam kompendium wiedzy o typografii w pigułce.

A więc o co w tym wszystkim chodzi? Czym jest typografia?

typografia01.png

Typografia to środek, za pośrednictwem którego treść tekstu nabiera formy wizualnej. Wybór tej formy, w sposób istotny wpływającej na czytelność tekstu i odczucia czytelnika, zależy od setek, jeśli nie tysięcy dostępnych krojów pisma. Typografia może być neutralna lub wzbudzać emocje, może przedstawiać artystyczne, polityczne czy filozoficzne prądy lub wyrażać osobowość człowieka bądź organizacji. Kroje pisma zmieniają się od wyraźnych i łatwo wpadających w oko, pojawiających się w dużych blokach tekstu, po intrygujące i skupiające uwagę kroje wykorzystywane w nagłówkach gazet i reklamach.

Typografia nie jest dziedziną statyczną, ciągle się rozwija. Szereg krojów pisma wykorzystywanych obecnie bazuje na projektach stworzonych we wczesnych epokach historycznych. Rzymskie majuskuły i karolińskie minuskuły wprowadzone u zarania przemysłu poligraficznego za panowania Karola Wielkiego, jako obowiązująca w XV wieku norma, są do dziś szeroko stosowane.

~”Twórcze projektowanie” Paul Harris, Gavin Ambrose

Dlaczego rozmiar czcionek liczony jest w punktach?

typografia02.png

Rozmiar czcionek historycznie odnosi  się do wielkości czcionek drukarskich. Rozmiar pisma do czytania znajduje się w granicach 8 do 14 punktów. Zmiana wielkości liter w tekście wprowadza gradację ważności danego fragmentu tekstu. Wielkość czcionki decyduje o tym, co czytane jest w pierwszej kolejności, a co za tym idzie – tekst pisany większą czcionką czytamy pierwszy.

12 punktów = 1 cal

1 punkt = 0,35 mm

1 pica = 4,22 mm

Final steps… 👣 Już kończymy… 😉

A post shared by Katarzyna Kosobucka (@kochopuszek) on

Justowanie tekstu

typografia03.png

Wyjustowany tekst powoduje, że odległość między słowami się zmienia. W takim tekście, jeśli znajduje się duża ilość długich słów, pojawiają się bardzo duże wolne przestrzenie między wyrazami. Te z kolei tworzą tzw. „rzeki”, czyli ciągi białych powierzchni łączących się ze sobą w kilku kolejnych wierszach tekstu. Jest to dość częste przy automatycznej obróbce tekstu. Podczas justowania, oprócz na zbyt duże przerwy między słowami, należy również uważać na bękarty i dzielenie wyrazów na końcu wiersza, które musisz skorygować ręcznie (przerzucić do następnego wiersza, ręcznie podzielić wyraz).

Jeśli masz wątpliwości w jaki sposób wyjustować tekst – wyjustuj blok tekstu do lewej. W zachodniej kulturze, tekst czytamy od lewej do prawej, od góry do dołu. Dzięki wyjustowaniu do lewej, tekst jest bardziej przystępny.

Anatomia kroju pisma

typografia04.png

Kroje pisma i rodziny krojów można podzielić pod względem właściwych im cech. Żeby zrozumieć tę klasyfikację i sposób podziału krojów pisma, trzeba poznać pojęcia określające elementy składowe znaków. Wiele krojów pisma zostało zaprojektowanych w ciągu ostatnich 500 lat i było oryginalnie odlewanych z metalu. Inne kroje wywodzą się z czasów, kiedy napisy kuto w kamieniu. Pomimo że obecnie kroje pisma są dostępne w postaci elektronicznej, zawierają pewne elementy wynikające z ograniczeń technicznych czasów, w których zostały stworzone. Era technologii cyfrowej doprowadziła do eksplozji liczby krojów pisma dostępnych dla projektantów, ułatwiła projektowanie nowych oraz przekształcanie już istniejących.

~”Twórcze projektowanie” Paul Harris, Gavin Ambrose

Oto kilka podstawowych rodzajów krojów pisma na przykładzie czcionki Myriad Pro:

typografia-01.png

Charakter Kroju

typografia05.png

Jak sam pewnie zauważyłeś różne kroje pisma, różne czcionki, wywołują różnorakie skojarzenia. Nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego, że automatycznie przypisujemy im cechy osobowościowe. Są czcionki smutne, czy wesołe, żartobliwe lub poważne. Możemy to wykorzystać, aby niejako pomóc czytelnikowi lepiej zinterpretować treść tekstu. Z drugiej strony, jeśli charakter kroju nie będzie zgodny z treścią, czytelnik będzie wolniej przyswajał treść, będzie mu się gorzej czytało, co zostało przedstawione poniżej:

typografia-02.png

Praca, praca, praca… . #adobeillustrator #vectorilustration #vector #typography #whatido #work #workinprogress #wip

A post shared by Katarzyna Kosobucka (@kochopuszek) on

Podstawowe systemy klasyfikacji pisma

typografia06.png

Generalnie, kroje pisma klasyfikuje się na podstawie ich charakterystyki. Istnieją cztery podstawowe kategorie krojów: szeryfowe, bezszeryfowe, pisanki – naśladujące pismo odręczne oraz faktury – które bazują na niemieckich rękopisach.

typografia-03.png

Fraktura bazuje na ciężkim i ozdobnym charakterze pisma rozpowszechnionym w średniowieczu. Może być mało czytelna. Badania pokazują, że prawie niezauważalne szeryfy ułatwiają rozpoznanie znaków, prowadząc wzrok czytelnika po tekście – pomagają w jego odczytaniu. Dlatego też blok tekstu w kroju szeryfowym czyta się najłatwiej. W przypadku, kiedy pismo pozbawione jest szeryfów (elementów ozdobnych liter, pomagających prowadzić wzrok podczas czytania) mówimy o piśmie bezszeryfowym. Dłuższe teksty złożone tym krojem czyta się ciężko. Pasuje do nagłówków, tytułów i innych tekstów pobocznych. Pisanki imitują pismo odręczne. Często wykorzystuje się go w zaproszeniach, wizytówkach oraz reklamach.

Ile czcionek ma znajdować się w jednym projekcie?

typografia07.png

Jeśli nie masz wprawy, najbezpieczniej wybrać jedną rodzinę czcionek, które będziesz używać w projekcie. Dobrze jest łączyć również max dwa – trzy fonty. Muszą one jednak się nawzajem dopełniać. Unikaj więc łączenia ze sobą dwóch fontów z tej samej klasyfikacji pisma. Łącz szeryfowe z bezszeryfowymi lub pisankami. Przeciwieństwa się przyciągają. Nie przesadzaj z ilością używanych czcionek, wprowadzi to niepotrzebne zamieszanie, co w konsekwencji oznacza gorszą czytelność.

W większym projekcie – takim, jak broszura – nadaj czcionkom ich funkcje. Np. czcionka pisana będzie nagłówkiem, a bloki tekstu będą pismem szeryfowym. To nada ładu i czytelności całości.

Waga, kolor i wielkość czcionki

typografia08.png

Waga czcionki to jej grubość. Ważne, aby w projekcie używać nie tylko czcionek z różnych klasyfikacji, ale o wyraźnie różnej grubości. Kluczem do dobrej realizacji jest kontrast. Jeśli czcionki będzie dzielić delikatna różnica w wadze, czytelnik nawet jej nie zauważy. Pamiętaj, że pogrubiony tekst czyta się pierwszy, co za tym idzie, czcionki o większej wadze lepiej sprawdzają się w nagłówkach i tytułach.

A wiesz co jeszcze lepiej sprawdza się w nagłówkach i tytułach, i na co czytelnik również pierwsze zwraca uwagę? Kolor. Dodaj go, aby zwiększyć kontrast między słowami. Pomoże w tym również zmiana wielkości czcionek w tekście. Różnica wielkości powinna być co najmniej dwukrotna. Tj. blok tekstu powinien być 2 razy mniejszy od nagłówka.

Przyciągaj do siatki

typografia09.png

Dobór czcionek jest częścią procesu projektowego, w tym również layoutu. I tak, jak w layoucie układasz elementy projektu, wg nadanej przez siebie siatki, tak i wprowadzając tekst dobrze jest ją wykorzystać. Jeśli stwierdzisz, że twój projekt dzieli się na pionowe części – trzymaj się tego również podczas wprowadzania tekstu.

Jak już mówimy o siatce – tak ważne elementy jak tekst, powinny znajdować się w bezpiecznej odległości od krawędzi projektu. Zostaw wolną przestrzeń w promieniu co najmniej kilku milimetrów od krawędzi obszaru roboczego. Dzięki temu nie zostaną one narażone na obcięcie podczas produkcji. Poza tym tzw. światło (wolna przestrzeń) jest bardzo ważna w samym projekcie.

Podsumowanie od The Futur

Świetnym podsumowaniem tematu tego posta, został przedstawiony na fanpage The Futur:

Mam nadzieję, że ten post przybliżył wam temat typografii i jej wykorzystania w projektowaniu materiałów reklamowych. Jeśli macie jakieś pytania lub uwagi, śmiało piszcie w komentarzach!

_________________

Jeśli podobał ci się ten post zajrzyj na inne w tej kategorii:

 

Advertisements